آموزش گام به گام مکانیک خودرو (مایع خنک کننده رادیاتورر)


موتور اتومبيل (قسمت بیست و چهارم)

مایع خنک کننده رادیاتورر چیست و چه کاربردی دارد

مايعات خنك كننده موتور خودرو

با شروع فصل زمستان يكي از كالاهايي كه مورد تقاضاي دارندگان خودرو قرار مي گيرد، مايعات خنك كننده موتور است كه در بازار اصطلاحاً با عنوان ضديخ شناخته مي شود. ضديخ، يك تركيب شيميايي شامل اتيلن گليكول، بازدارنده هاي خوردگي، مواد ضدكف، رنگ و آب است كه مخلوطي از آن با آب به عنوان پايين آورنده نقطه انجماد مايعات خنك كننده موتور خودرو به كار مي رود.
ضديخ همچنين به عنوان افزايش دهنده نقطه جوش آب در سيستم خنك كننده موتورهاي درون سوز نيز به كار مي رود كه مخلوط  40 تا 70 درصد آن در چهار فصل سال مناسب است. اجزاي تشكيل دهنده مايعات خنك كننده موتور عبارتند از: سيال پايه، بازدارنده هاي خوردگي، مواد ضدكف، آب، رنگ.


براساس استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي ايران انواع مايعات خنك كننده موتور را مي توان به اين شرح برشمرد:

1- مايعات خالص برپايه اتيلن گليكول
2- مايعات خالص برپايه پروپيلن گليكول
3- مايعات از پيش رقيق شده، آماده براي مصرف برپايه اتيلن گليكول(50 درصد حجمي)
4- مايعات از پيش رقيق شده، آماده براي مصرف برپايه پروپيلن گليكول(50 درصد حجمي)

برخي خواص مایع خنک کننده مناسب موتور

– ضديخ بايد قادر به پايين آوردن نقطه انجماد آب تا حداقل دماي ممكن در فصل زمستان باشد.
– از نظر شيميايي و كاركرد پايداري كافي داشته باشد.
– از نقطه جوش بالايي برخوردار بوده و در درجه بالا، توليد رسوب نكند.
– روي لاستيكهاي مصرفي در سيستم، اثر نامطلوب نداشته باشد.
– حرارت را به خوبي منتقل كرده و هيچگونه اثر نامساعدي روي تبادل حرارتي در سيستم خنك كننده نداشته باشد.
– داراي كمترين اثر سمّي باشد.
– آتشگير نباشد.
– بوي نامطلوب نداشته باشد.
– داراي كف جزيي باشد.
– ضريب انبساط پايين داشته باشد.
– در دماهاي پايين گرانروي كم و قابل قبول داشته باشد.
– بيشترين حفاظت را از خوردگي فلزات مورد استفاده در سيستم خنك كننده داشته باشد.
– روي رنگ بدنه خودرو اثر نامطلوب نداشته باشد.لازم به ذكر است كه برخلاف عقيده بعضي، با قرار دادن ضديخ در فريزر نمي توان به كيفيت و مرغوبيت آن پي برد، زيرا از اين طريق فقط خاصيت ممانعت از انجماد ضديخ سنجيده مي شود و وجود مواد افزودني بازدارنده خوردگي در آن مشخص نمي شود. همچنين نمي توان دريافت كه سيال اصلي ضديخ، از نوع گليكول هاي مرغوب است يا از موادي مثل متانول، كه سمي و آتشگير هستند. از آن جايي كه نقطه انجماد ضديخ خالص 13/5- تا 18- درجه سلسيوس است، اگر ضديخي كه به عنوان ضديخ خالص در فريزر قرار داده مي شود در دمايي پايين تر از 18- منجمد شود، نشاندهنده مخلوط شدن آن با آب و نامرغوب بودن آن است.

حال اين سوال مطرح است كه ضديخ مناسب برچه اساسي انتخاب مي شود؟

بهترين معيار براي انتخاب ضديخ ماشین و يا موتورهاي متحرك كه در آن ها ضديخ به عنوان خنك كننده استفاده مي شود، توصيه سازنده موتور است. در غير اينصورت بايد با توجه به دارا بودن علامت استاندارد، ضديخ مناسب را شناسايي و خريداري كرد. پس از انتخاب و خريد ضديخ مناسب چنانچه از نوع خالص باشد، مي توان آن را بر اساس جدول اختلاط مشخص شده بر روي برچسب ظرف (كه يكي از الزامات نشانه گذاري اين فرآورده است) با آب رقيق كرد.

 نمونه اي از اين جدول به شرح زير است:

نسبت آب به ضد يخ

صفر به 100

به 1

به 1

به 1

درصد ضد يخ در آب

100

50

33

25

نقطه انجماد C°

18

34

14

10

نقطه جوش C°

170

108/

105

103

يادآوري اين نكته ضروري است چنانچه از انواع ضديخ هاي از پيش رقيق شده آماده براي مصرف استفاده مي شود نبايد آن را مجدداً با آب رقيق كرد.
برخي از مصرف كنندگان تصور مي كنند با افزودن مقدار ضديخ مي توان به نقطه انجماد پايين تري رسيد. اين تصور اشتباه است و غلظت هاي بيشتر از 68 درصد حجمي ضديخ در آب توصيه نمي شود. زيرا در غلظت 68 درصد حجمي (ضديخ: 68 و آب: 32) مخلوط پايين ترين نقطه انجماد(69- درجه سلسيوس) را خواهد داشت و اگر غلظت ضديخ از اين مقدار بيشتر شود نقطه انجماد محلول بالاتر مي رود و زودتر منجمد مي شود. اين پديده به عنوان نقطه اتكتيك شناخته مي شود

.توصيه هايي در مورد پركردن سيستم خنك كننده و سرويس ضروري آن

 – قبل از تعويض و استفاده از محلول جديد ضديخ، مسير و مجاري سيستم خنك كننده بايد با آب كاملاً شستشو داده شود. به طور كلي قبل از پركردن سيستم خنك كننده، سيستم بايد بازرسي و در صورت نياز سرويس شود.
– هنگامي كه موتور داغ است، هرگز در پوش فشار رادياتور را برنداريد زيرا سيستم خنك كننده تحت فشار است. هنگامي كه موتور سرد شد درپوش را با احتياط به اندازه يك دور باز كنيد تا فشار سيستم تخليه شود و سپس آن را برداريد. چنانچه در اين هنگام مايع خنك كننده سرريز شد بلافاصله در پوش را محكم كرده و پس از اين كه سيستم خنك كننده سردتر شد، آن را باز كنيد.
– قبل از استفاده از ضديخ خالص، بايد آن را به نسبت مساوي با آب رقيق و سپس به سيستم خنك كننده اضافه كرد.
– هنگام تهيه- قبل از استفاده از ضديخ خالص، بايد آن را به نسبت مساوي با آب رقيق و سپس به سيستم خنك كننده اضافه كرد. محلول ضديخ براي مصرف از آب با سختي كم(آب لوله كشي شهري يا آبي كه املاح آن كم است) استفاده شود.
– بهترين نسبت اختلاط ضديخ خالص و آب، يك به يك (نصف حجمي از هر كدام) است.
– غلظت مايع خنك كننده موتور كنترل شود.
– وضعيت و سطح مايع خنك كننده موتور كنترل شود.
– آزمون فشار براي شناسايي نشت انجام گيرد. (بهتر است اين آزمون هنگامي كه موتور سرد است انجام شود)
– در پوش فشار و دهانه پركننده رادياتور بررسي شود.
– شيلنگ ها و بست هاي آن بررسي شود.
– در صورتي كه موتور هنگام كار خيلي گرم يا سرد شود، ترموستات بررسي و با ترموستات پيشنهاد شده از سوي توليد كننده تعويض شود.
– استفاده از محلول ضديخ و نصب ترموستات مناسب و سالم در تمام طول سال ضروري است.

معمولاً کارهای زیر در اول هر بهار و پاییز باید انجام شود.

غلظت ضد یخ ضد جوش را کنترل کنید که از حداقل ضروری (متناسب با تغییرات دمای هوا) کمتر نباشد.
اندازه و شرایط ضدیخ را بررسی نمائید . در صورت کثیف بودن یا داشتن مواد ناشی از زنگ زدن فلزات آن را عوض کنید.
دستگاه را برای اطمینان از عدم وجود نشتی، تحت فشار (ترجیحاً وقتی ضد یخ سرد است) آزمایش کنید.
در پوش و لوله متصل به در پوش رادیاتور را بازرسی کنید.
لوله ها را بازبینی نمائید و محل اتصال لوله ها را محکم کنید.
تسمه پروانه ها را از لحاظ سالم بودن و کشش صحیح ،کنترل کنید.
در صورتی که دمای آب رادیاتور بیش از حد گرم یا سرد می شود ، ترموستات را کنترل کنید.
در تمام فصول سال محلول ضد یخ در رادیاتور باشد
هر دوسال یکبار تعویض گرددو زمان تعویض ابتدای سرمای هر سال می باشد.

علل جوش آمدن آب رادیاتور (گرم کردن موتور)

پاره شدن تسمه پروانه یا شل بودن آن.
کمی آب رادیاتور.
کثیف بودن رادیاتور و گرفتگی شیارهای آن.
کار نکردن واتر پمپ (پمپ آب)
خراب بودن ترموستات.
تنظیم نبودن دلکو.
تنظیم نبودن باد لاستیک.
تازه تعمیر بودن موتور یا نو بودن موتور.
بار زیاد.
استفاده زیاد از دنده های سنگین.
سربالائی زیاد.
تنظیم نبودن سوپاپها (فیلر گیری)
عدم تنظیم فاصله پلاتین.
شکستن پره های پروانه.
کثیف بودن فیلتر هواکش کاربراتور
خرابی درب رادیاتور
سوراخ بودن رادیاتور
سفت بودن یا کارنکردن سوپاپ ها
سفت بودن چرخها
خرابی آب پخش کن واترپمپ
وزش باد مخالف
گرفتگی کاتالیزور دود که عمل تخلیه براحتی صورت نمی گیرد.
گرفتن لوله خروج بخار آب در رادیاتور
گیر کردن ترمز یکی از سیلندرهای چرخ
کثیفی بدنه موتور و ممانعت از تبادل حرارتی خوب

تقویت سیستم خنک کننده ی موتور در تابستان

اگر سیستم خنک کننده ی خودرو به خوبی کار نکند همه چیز را برای سرنشینان خودرو به یک کابوس تبدیل می کند . چون در واقع ناکارآمدی سیستم خنک کننده باعث خراب شدن خودرو میشود . اجازه ندهید که چنین وضعیتی پیش بیاید .

در اینجا راه هایی برای نگهداری از سیستم خنک کننده به شما ارائه می کنیم .

کار سیستم خنک کننده چیست ؟

به بیان ساده تنها کار سیستم خنک کننده در هوای گرم ، خنک کردن موتور و جلوگیری از بالا رفتن دمای موتور به بیش از دمای استاندارد است .

فرآیند احتراق ، گرمای زیادی تولید می کند . آستانه ی دمای ماده خنک کننده تا بالاتر از 200 درجه می باشد و دمای موتور در نزدیکی اگزوز چندشاخه ، به بیش از 800 درجه می رسد . همه ی این گرما باید به جای دیگری انتقال داده شود ، در غیر این صورت اجزاء موتور از کار می افتند . انتقال این گرما به جایی غیر از موتور وظیفه سیستم خنک کننده است .

سیستم خنک کننده چگونه کار می کند ؟

سیستم خنک کننده ی خودرو از طریق انتقال گرما کار میکند ؛ گرما را از موتور می گیرد و آن را به هوای بیرون انتقال می دهد . مایع سیستم خنک کننده ، که ضد یخ یا مایع خنک کننده نام دارد ، در واقع ترکیبی است که نیمی از آن آب است و نیم دیگر مایع خنک کننده .

سئوال : چرا فقط از آب استفاده نمی شود؟

مایع خنک کننده نسبت به آب دمای جوش بالاتری دارد و از خوردگی جلوگیری می کند .

مایع خنک کننده توسط پمپ آب در یک سری از مجراهایی که در موتور تعبیه شده است ، جریان پیدا می کند. با جریان پیدا کردن مایع خنک کننده در موتور ، تعادل دمایی با موتور صورت می گیرد . مایع خنک کننده ی موتور از طریق یک شیلنگ لاستیکی به رادیاتور انتقال پیدا می کند . زمانی که مایع خنک کننده در رادیاتور جریان پیدا می کند ، هوای میان لوله ها و مجراهای فلزی رادیاتور ، گرما را از مایع خنک کننده می گیرد و آن را به محیط اطراف انتقال می دهد . هنگامی که خودرو در حال حرکت است ، هوا همواره از میان مجراهای رادیاتور عبور می کند و از طریق فن ، جریان هوا به گردش در می آید . مایع خنک کننده ، که اکنون دمای آن پایین آمده است ، از طریق شیلنگ لاستیکی دیگری به موتور بازمی گردد و این فرآیند همچنان تکرار می شود .

اما این فرآیند ممکن است در خودروهای مختلف متفاوت باشد . به صورت معمول یک یا چند تسمه ، کار چرخاندن فن و به کار انداختن پمپ آب را انجام می دهند . دریچه رادیاتور فشار سیستم خنک کننده را کنترل می کند و اگر فشار مایع از حد معمول بیشتر شود ، بعنوان یک شیر اطمینان عمل می کند .

ترموستات دمای موتور را کنترل می کند ؛ یا دمای موتور را بالا می برد و یا آن را خنک می کند . زمانی که موتور به دمای مناسب برای فعالیت رسید ، ترموستات دریچه های موتور را باز می کند و به مایع خنک کننده اجازه می دهد به رادیاتور برود و بدین ترتیب فرآیند خنک شدن آغاز می شود .

نکاتی در نگهداری از سیستم خنک کننده

اگر از سیستم خنک کننده به خوبی نگهداری نشود ، دیر یا زود از کار خواهد افتاد . زمانی که در مورد نحوه ی نگهداری از سیستم خنک کننده ی خودرو با متخصص مکانیک صحبت می کنید باید به این مسائل توجه داشت :

  • مایع خنک کننده                                                                                                                   باید به صورت مداوم شارژ شود . برای اطلاع از دوره های توصیه شده برای تعویض مایع خنک کننده به راهنمای مالک خودرو مراجعه کنید . اگر مایع خنک کننده به صورت دوره ای جایگزین نشود ، تاثیر آن در جلوگیری از خوردگی سیستم خنک کننده از بین می رود و قابلیت خنک کنندگی خود را نیز از دست می دهد . میزان مایع خنک کننده نیز باید همیشه چک شود . اگر مایع خنک کننده تمام شود ، موتور خودرو به علت دمای بالا از کار خواهد افتاد .
  • رادیاتور                                                                                                                                   – اگر از مایع خنک کننده با قابلیت ضد خوردگی خود استفاده نشود ، یا به صورت دوره ای تعویض نشود ، ممکن است دچار خوردگی شود . خوردگی رادیاتور باعث سوراخ شدن آن می شود و در این صورت دیگر قابلیت به جریان درآوردن مایع خنک کننده را ندارد . هر چند وقت یکبار به متخصص مراجعه کنید تا رسوبات و خوردگی رادیاتور و سیستم خنک کننده را برطرف کند . همچنین از متخصصین بخواهید گرفتگی هایی مانند کاغذ ، برگ ، حشره یا سایر اشیاء را برطرف کند چراکه اگر سر راه جریان مایع قرار بگیرد ، جریان آن را متوقف می کنند . آسیب دیدگی سیستم و یا رادیاتور دراثر برخورد سنگ و یا اشیاء دیگر با آن را چک کنید و در صورت مشاهده ی نشتی یا فرورفتگی آن را برطرف کنید .
  • تسمه ها و شیلنگ ها                                                                                                            – این وسایل از لاستیک تهیه شده اند و به مرور زمان پوسیده و فرسوده می شوند . به طور تقریبی هر چهار سال یک بار یا باید آنها را تعویض کنید ، یا براساس دستورالعمل خودرو آنها را جایگزین کنید . انجام بررسی های مرتب برای پیدا کردن هر گونه نشانه خرابی و فرسودگی ضروری است . ترک خوردگی تسمه ها یا نقاط نرم شده یا باد کرده روی شلنگ ها باید برطرف شود . اگر این وسایل مشکل داشته باشند ، سیستم خنک کننده خودرو را از کار می اندازد .
  • پمپ آب                                                                                                                                  – در بسیاری از خودروها ، پمپ آب بوسیله تسمه تایم کار می کند . از آنجایی که تسمه تایم باید مرتب تعویض شود ، بیشتر متخصصان معتقدند که معقولانه تر این است که پمپ را نیز همزمان با تعویض تسمه ، تعویض کنید . اگر پمپ آب از کار بیفتد ، موتور در اثر بالارفتن دما صدمه می بیند .
  • درب رادیاتور                                                                                                                           – اطمینان حاصل کنید که درب رادیاتور به صورت کامل بسته شده است . اطراف آن را بررسی کنید که نشتی وجود نداشته باشد . متخصص مکانیک میتواند با انجام تست ، فشار درب رادیاتور را بررسی کند تا از سالم بودن آن مطمئن شود . مراقب باشید که هیچ وقت زمانی که موتور در حال کار است ، درب رادیاتور را باز نکنید .

همچنین ، به علائم زیر که نشان دهنده ی بروز مشکل در سیستم خنک کننده است ، توجه داشته باشید :

  1. نزدیک شدن عقربه دمای خودرو به نزدیکی خط قرمز
  2. نشت یا بخار شدن مایع خنک کننده و یا شنیدن صدای باد از زیر کاپوت خودرو
  3. بالا بودن دمای موتور یا استنشاق بوی مخصوص مایع خنک کننده

آگاهی و اجرای راه کارهایی برای نگهداری از سیستم خنک کننده میتواند از ایجاد مشکل در سیستم خنک کننده و موتور جلوگیری کند .

آموزش گام به گام مکانیک خودرو (آشنایی با سیستم خنک کننده خودرو )

 

موتور اتومبيل (قسمت بیست و سوم)

آشنایی با سیستم خنک کننده موتور خودرو و عیب یابی آن

یکی از سیستم‌های بسیار حیاتی و مهم که در هر وسیله نقلیه نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند سیستم خنک‌کننده موتور است. این سیستم شرایطی را فراهم می‌کند تا موتور اتومبیل در دمای استاندارد تعریف شده خود کار کند و اجازه بالاتر رفتن و یا پایین‌تر آمدن دما را از دمای استاندارد تعریف شده برای آن نمی‌دهد. 
همانطور که می‌دانید موتور احتراق داخلی اتومبیل به دلیل وجود احتراق‌های پی در پی به سرعت دچار افزایش دما می‌شوند این افزایش دما باید تا مقدار معینی ادامه پیدا کند و سپس موتور در همین دما به عملکرد خود ادامه دهد.
 این دما معمولا با توجه به آلیاژ به کار رفته در ساخت بلوک بالایی و پایینی موتور و همچنین دمای مورد نیاز برای اینکه بیشتر سوخت پاشش شده به طور کامل احتراق یافته و همچنین برای جلوگیری از احتراق ناقص تعیین و تعریف می‌شود. 
بنابراین آشنایی با اجزای تشکیل دهنده این سیستم و همچنین شناسایی عیوب آن و اقدام به موقع برای رفع این عیوب یکی از مهمترین نکاتی است که باید مالک هر وسیله نقلیه به خوبی با آن آشنا باشد، زیرا در صورت عدم بازدید به موقع سیستم خنک کننده و رفع مشکلات آن، به طور مستقیم در کار موتور خودرو اختلال ایجاد می‌شود که این بروز اختلال در موتور اتومبیل می‌تواند از یک افزایش دمای ناچیز تا از بین رفتن کامل موتور اتومبیل و هزینه‌های چند میلیون تومانی برای بازسازی و احیا مجدد موتور را شامل شود.
اصلی‌ترین اجزای تشکیل دهنده سیستم خنک کننده موتور اتومبیل را رادیاتور، شلنگ‌های آب، واتر پمپ (پمپ آب)، ترموستات، پروانه خنک کننده (فن برقی)، سنسور دمای آب خودرو و مجاری آب اطراف بلوک موتور تشکیل می‌دهند که هر یک از این اجزا وظایف خاص خود را دارا هستند. 

آشنایی با سیستم خنک کننده موتور خودرو و عیب یابی آن

رادیاتور
رادیاتور از مجموعه‌ای از لوله‌های مارپیچی تشکیل شده که اطراف آن به وسیله پره‌های موسوم به فین به صورت عمودی و افقی پوشانده شده است. 
علت وجود این صفحات افقی و عمودی  این است که با وجود این صفحات مساحت موجود برای انتقال و تبادل حرارت افزایش یافته و عملیات خنک‌سازی بهتر انجام می‌شود. 
در اکثر رادیاتور‌ها یک مخزن اضافی برای کنترل میزان سطح مایع خنک کننده رادیاتور تعبیه شده است که در صورت افزایش بی‌رویه دمای موتور و بالا رفتن فشار در رادیاتور، آب اضافی به داخل این مخزن پس زده می‌شود و با کاهش سطح مایع خنک کننده داخل رادیاتور آب مورد نیاز از طریق این مخزن تامین می‌شود (پایین رفتن آب در رادیاتور مانند پیستون یک سرنگ عمل می‌کند و با ایجاد مکش کمبود آب را از طریق مخزن جبران می‌کند.)

واتر پمپ (پمپ آب)
پمپ آب همانطور که از اسمش پیداست وظیفه به جریان انداختن آب را در مجاری اطراف بلوک موتور و رادیاتور بر عهده دارد. واتر پمپ‌ها نیروی مورد نیاز خود را به کمک تسمه از میل لنگ موتور اتومبیل می‌گیرند و به وسیله پروانه‌ای با شکل هندسی خاص جریان آب را با سرعت و فشار بالا در مجاری یاد شده به حرکت در می‌‌آورند.

ترموستات 
آشنایی با سیستم خنک کننده موتور خودرو و عیب یابی آن
ترموستات نقش یک شیر اتوماتیک را بازی می‌کند که معمولا بر روی سر سیلندر موتور اتومبیل نصب می‌شود. عملکرد ترموستات بدین شکل است که تا زمانی که دمای آب به مقدار معینی نرسیده دریچه ترموستات بسته بوده و اجازه خروج آب از بلوک موتور به سمت رادیاتو را نمی‌دهد. 
زمانی که دمای آب به مقدار معین رسید جیوه موجود در ترموستات منبسط شده و باعث باز شدن دریچه ترموستات و جاری شدن آب به سمت رادیاتور می‌شود و زمانی که دمای مایع خنک کننده (آب و ضد یخ) از مقدار معین پایین‌تر رفت جیوه منقبض شده و به کمک فنر موجود دریچه ترموستات بسته می شود. 

پروانه خنک کننده (فن برقی)

آشنایی با سیستم خنک کننده موتور خودرو و عیب یابی آن
امروزه در اکثر خودرو‌های سواری از فن‌های برقی به جای پروانه‌های مکانیکی قدیمی استفاده می‌شود. این فن‌ها در مقابل رادیاتور نصب می‌شوند و زمانی که دمای آب از مقدار معین بالاتر رفت و باز شدن ترموستات اجازه گردش آب در مدار را داد، با دمیدن هوای پر سرعت به بدنه و صفحات خنک کننده رادیاتور موجب کاهش دمای مایع خنک کننده تا میزان تعیین شده می‌شوند. 

چگونگی عیب یابی سیستم خنک کننده:

 زمانی که درجه آب افزایش دمای بیش از حد موتور اتومبیل را نشان می‌دهد.
عیوب احتمالی: 

1- پایین بودن سطح مایع خنک کننده: در این شرایط اولین اقدام کنترل کردن سطح مایع خنک کننده در مخزن مخصوصی است که در کنار رادیاتور تعبیه شده، توجه داشته باشید که در هنگام گرم بودن موتور از باز کردن درب رادیاتور خودداری کنید. این مشکل می‌تواند با سوراخ بودن رادیاتور یا شلنگ‌ها و یا خرابی درب رادیاتور ایجاد شود. (گام اول)
 
2-خرابی فن‌ها: ممکن است فن‌های خنک کننده به هر دلیلی از جمله قطعی در سیم یا بروز مشکل در سیم پیچ‌های آنها روشن نمی‌شوند یا به اندازه کافی دور نمی‌گیرند. (گام دوم)

3-خرابی ترموستاتممکن است ترموستات اتومبیل پس از مدت طولانی کارکرد ضعیف شده و همانند روز اول توانایی باز و بسته کردن مسیر آب را نداشته باشد در این صورت با بسته ماندن و باز نشدن به موقع مانع گردش آب و فرآیند خنک سازی می‌شود. (گام سوم)

4-خرابی فشنگی (سنسور دمای آب): خرابی و یا ایجاد قطعی در سنسور دمای آب یا فشنگی می‌تواند فرمان صحیح و لازم را برای فن‌ها صادر نکرده و در نتیجه باعث افزایش بی‌رویه دمای مایع خنک کننده شود. (گام چهارم)

5-عملکرد ضعیف واتر پمپ‌: واتر پمپ‌ها بعد از مدتی کارکرد ممکن است عملکرد اولیه خود را از دست بدهند علاوه بر این شل بودن یا خرابی تسمه نیز می‌تواند باعث عدم چرخش کافی پروانه واتر پمپ شده و سبب بروز مشکل در گردش صحیح آب شود. (گام پنجم)

6-خرابی فشنگی مربوط به آمپر آب: در برخی موارد خرابی فشنگی مربوط به آمپر دمای آب می‌تواند اطلاعات غلط را در اختیار راننده قرار دهد، ولی در عمل افزایش دمایی مشاهده نشود. (گام ششم)

7-ضعیف بودن اتصال بدنه: در قسمت‌های مختلف بدنه تمامی خودرو‌ها اتصالاتی بنام اتصال بدنه تعبیه شده که این اتصالات به قطب منفی باتری خودرو متصل هستند. در بسیاری از موارد مشاهده شده ایجاد رسوب و سولفات در این اتصالات موجب ضعیف شدن آنها می‌شود و یکی از مشکلاتی که ضعیف شدن این اتصالات ایجاد می‌کنند ایجاد خطا در دمای آب مایع خنک کننده یا اختلال در کار فن‌هاست. (گام هفتم)

8-خرابی موتور اتومبیل: خرابی واشر سرسیلندر اتومبیل یا تاب برداشتن سرسیلندر می‌تواند باعث ورود آب به داخل سیلندر‌ها شود که این آب ورودی در پروسه احتراق بخار می‌شود و از طریق اگزوز خودرو خارج می‌گردد. بنابراین مهم‌ترین نشانه بروز این مشکل ورود بخار آب و رطوبت قابل احساس توسط دست انسان در گاز خروجی از اگزوز است.

آموزش گام به گام مکانیک خودرو (نمایش چهار عمل اصلی موتور خودرو )

موتور اتومبيل (قسمت بیست و دوم)

   

        

 

 

                                                                                                                      

 

 

 

 

آموزش گام به گام مکانیک خودرو (عیب یابی سنسورهای خودرو )

 

موتور اتومبيل (قسمت بیست و یکم)

عیب یابی سنسورهای خودرو از روی شکل ظاهری

سنسور دور موتور:
1- روشن نشدن خودرو به دلیل ارسال نشدن سیگنال ها به ECU برای پاشش سوخت
2- نمایش ناصحیح دور موتور خودرو در زمان روشن بودن ماشین.
3- ایجاد حالت CUT OFF قبل از رسیدن دور موتور به رد لاین.
4- ثابت ماندن یا حرکت نکردن دور سنج از یک دور موتور مشخص.

سنسور فشار هوای ورودی:
در خودرو های انژکتوری که مجهز به سنسور اکسیژن نمیباشند با از کار افتادن این سنسور بد کار کردن موتور خودرو به وضوح قابل مشاهده و حس میباشد. اما در خودرو های مجهز به سنسور اکسیژن باعث میشود که کار این سنسور رو تصحیح کند. در مواردی که سنسور خراب شود ECU اطلاعات مربوط به فشار داخل منیفولد رو از روی سنسور دریچه گاز محاسبه میکند.

سنسور دمای هوای ورودی به موتور:
با از کار افتادن این سنسور به خصوص در ماشین های بدون سنسور اکسیژن یا کاربراتی الکترونیکی باعث میشود که تنظیم موتور از حالت ایده ال خود خارج شود و موتور بد کار کند. اما در سایر خودرو ها به انضمام سنسور اکسیژن تا حدودی این خطا تصحیح میشود.

سنسور دمای اب:
1- دود کردن خودرو در زمانی که موتور خنک میباشد یا بعد از گرم شدن موتور.
2- بد روشن شدن خودرو در اب و هوای سرد.

حالا چرا بد کار کردن این سنسور چرا باعث بروز این مشکلات میشود؟
برای تنظیم دور موتور در زمان استارت اولیه این مورد به عهده استپ و ECU میباشد اما در ابتدا اطلاعات از سنسور دما اب گرفته میشود. حال اطلاعات این سنسور چه کار هایی انجام میدهد؟؟

1- فرستادن اطلاعات به کنترل یونیت انژکتور های برای زمان پاشش و شمع ها برای جرقه.
2- ساسات اتوماتیک.

سنسور سرعت خودرو:
با از کار افتادن این سنسور مشکلاتی از قبیل خاموش شدن موتور در بعضی اوقات و بد کاردن موتور در سرعت های بالا میباشد.

سنسور دریچه گاز:
1- کاکرد بد موتور همراه با بالا نرفتن دور موتور از یک حد خاص.
2- ایجاد دود که ثابت نیست و بنا به شرایط متفاوت میباشد.

سنسور فشار گاز کولر:
با خراب شدن این سنسور اولین مورد در کارکرد فن ها به وجود میاید. بدین صورت که با زدن بلافاصله کولر فن ها روشن نمیشود. و همچنین در زمانی که فشار گاز کولر بالا یا پایین بیاید دستور روشن و خاموش شدن به کولر رو نمیدهد و باعث اسیب جدی به کل مجموعه میشود.

سنسور اینرسی:
این سنسور که نوعی سوییچ میباشد با دریافت ضربات در زمان تصادف خودرو با قطع جریان بنزین از احتمال اتش سوزی تا حد بالایی میکاهد..
اما این سوییچ در خودرو های پیکان اردی سمند پرشیا و405 انژکتوری با قطع برق ECU باعث خاموش شدن سریع خودرو میشود.
در 405 کاربراتوری با قطع برق پمپ برقی کار میکند. اما این مورد عملا کارایی ندارد چون این پمپ در زمان سرعت های بالا به کمک پمپ اصلی اومده و وظیفه تامین بنزین مورد نیاز خودرو رو بر عهده میگیرد. که یک ضعف محسوب میشود.
در 206 های غیر مولتی پلکس این سوییچ باز جریان پمپ برقی رو قطع میکند. اما چون هنوز مقداری بنزین در مجموعه سوخت رسانی و ریل سوخت هست موتور تا مدت کمی به کار خود ادامه میدهد.
اما این مورد در 206 های مولتی پلکس کمی به صورت حرفه ای تر عمل میشود و سنسور با توجه به هر ضربه ای عمل نمیکند بلکه ابتدا شدت ضربه توسط BSI محاسبه شده و بعدا اگر با پارامتر های موجود تطابق داشت عمل کرده و جریان پمپ قطع میشود.

سنسور ضربه:
با توجه به عملکرد سنسور ضربه و سنسور اکسیژن که به صورت موازی با یکدیگر در ارتباط میباشند اگر خراب شود احتمال تشخیص خرابی به وسیله کارکرد موتور به ویژه در زمان استفاده از بنزین با اکتان بالا. اما اگر تفاوت محسوسی در زمانی که موتور با بنزین معمولی کار میکند و زمانی که از بنزین با اکتان بالا استفاده میکنید مشاهده کردید میتوانید پی به خرابی این سنسور ببرید.

سنسور اکسیژن:
تنها راه تشخیص این سنسور استفاده از دستگاه های تست الایندگی خودرو میباشد.

انژکتور ها:
این قطعه که وظیفه پاشش سوخت رو دارد در زمان خرابی باعث بد کارکردن موتور و ایجاد دود به علت کارکرد ناصحیح قطعه میشود.
که برای تشخیص خرابی اون اگر هر انژکتوری رو کشیدید و موتور بد کار کرد سالم هست اما اگر تغییری در کارکرد موتور ایجاد نشد و همچنان بد کار کرد انژکتور معیوب میباشد.

گرمکن هوزینگ دریچه گاز:
نوعی المنت هست برای گرم نگه داشتن مسیر دریچه گاز وجلوگیری از یخ زدگی ان.
برای عیب یابی این قطعه باید گفت که تا حدودی شبیه استپ میباشد که بدین صورت است زمانی که خودرو سرد میباشد و هوا هم سرد است با رها کردن گاز ماشین خاموش میشه. اما زمانی که ماشین گرم بشه دیگه خرابی قطعه به چشم نمیاید و باید خاموش شدن ماشین رو در سایر قطعات جستجو کنید.

پمپ بنزین:
با خراب شدن این قطعه 
1-خودرو روشن نمیشود.
2-در سربالایی ها هنگام شتاب گیری و همچنین در سرعت های بالا ماشین بد کار میکند و ریپ میزند. باید توجه داشت که این مورد می تواند از گرفتگی و کثیفی فیلتر بنزین باشد.

کویل دوبل:
این قطعه کار افزایش ولتاژ رو بر عهده دارد.
با خراب شدن و نیم سوز شدن کویل شاهد موارد زیر هستیم:

1- کاهش راندمان موتور افزایش مصرف بنزین به دلیل کاهش شدت جرقه.
2- روشن نشدن خودرو. در زمان سوختن کویل دوبل معمولا یکی از کویل ها میسوزد. پس تنها به دو شمع از چهار شمع برق رسیده و خودرو به صورت نیمه کامل روشن میشود و با رها کردن سوییچ خودرو دوباره خاموش میشود. که با خرابی سنسور دور موتور فرق دارد چون در سنسور دور موتور کلا موتور روشن نمیشود. پس این رو به خاطر بسپارید.

خرابی استپ:
1-خاموش شدن ماشین به خصوص در زمان رها کردن ناگهانی پدال گاز
2-کاهش دور موتور به مقدار قابل توجه در زمان گرفتن کولر ودور ارام خودرو.
3- گاز خوردن بی دلیل پس از روشن شدن موتور خودرو.
4-ثابت نبودن بی دلیل دور موتور در دور ارام و کاهش افازیش دور خودرو بدون دلیل

آموزش گام به گام مکانیک خودرو ( آشنایی با سنسورها)

 موتور اتومبيل ( قسمت بیستم )

1. سنسور اکسیژن:

قطعه ای است فشنگی مانند با سوراخ هایی در نوک آن که روی لوله اگزوز نصب می شود. جنس فلز پوسته خارجی و داخلی متفاوت است و کار آن سنجش میزان O2 محیط با میزان  O2 گازهای خروجی از اگزوز می باشد همین غیر هم جنس بودن پوسته با مغزی باعث به وجود آمدن یک ولتاژ کم می شود و برای ECU  همین تغیرات ولتاژ کافی می باشد که تشخیص دهد میزان پاشش را کم و زیاد کند.

در صورت خرابی سنسور اکسیژن مصرف سوخت زیاد می شود و ماشین در دور آرام و زمانی که می خواهیم گاز دهیم ماشین کم می آورد و ریپ می زند و نیز چراغ عیب یاب روشن می شود .

2. سنسور ضربه(ناک سنسور) :

ناک سنسور روی بلوک سیلندر زیر منی فولد هوا نصب می شود و جنس آن از پیزو الکتریک میباشد که با لرزش موتور جریان کمی تولید و برای ECU می فرستد و وظیفه آن گرفتن لرزش موتور می باشد در اصل تعیین موقعیت میل لنگ است و فقط با دستگاه دیاگ قابل عیب یابی می باشد و در صورت خرابی ، موتور در دور آرام و با لرزش فراوان کار می کند که قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود .

3. سنسور دمای هوای منی فولد(مت سنسور) :

این وسیله در پیکان و پژو RD زیر منی فولد هوا و در خانواده پژو روی دریچه گاز و در پژو 206 روی منی فولد قرار دارد و وظیفه آن اندازه گیری دمای هوای ورودی به طوری که در تابستان و زمستان با توجه به دمای هوا ECU میزان پاشش را تنظیم کند . این قطعه از قطعاتی می باشد که اطلاعات را بهECU می فرستد در صورت خرابی موتور در دور آرام بد کار می کند. این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود .

4. سنسور فشار هوای منی فولد (مپ سنسور) :

این وسیله در پژو RD روی منی فولد هوا نصب و در خانواده پژو روی سینی جلو و در پژو206 روی منی فولد هوا نصب می شود . کار آن تعین میزان فشار هوای ورودی به منی فولد می باشد و در صورت خرابی ماشین با دود سیاه رنگ کار میکند و مصرف سوخت بالا می رود و گاهی هم ماشین خاموش می گردد. قطعه قابل تعمیر نمی باشد و باید تعویض شود .

5. استپرموتور(موتور مرحله ای دور آرام):

این قطعه بر روی دریچه گاز نصب می شود و در تمام ماشینهای انژکتوری و نیز تمام محصولات ایران خودرو نیز وجود دارد دارای 4 پایه و همیشه مشکی رنگ و دارای یک سیم پیچ و یک سوزن می باشد سوزن آن دارای دو حرکت طولی و چرخشی و کورس حرکت طولی 8mm و زاویه چرخش آن 360 درجه می باشد.

وظیفه استپرموتور:

تنظیم دور آرام
ایجاد حالت ساسات در زمستان
در هنگام گرفتن کولر جبران کننده گشتاور موتور
هنگام چرخاندن فرمان در سرعت کمتر از 4Km یا زمان پارک یا زمانی که پا روی گاز نباشد جبران کننده گشتاور موتور می باشد.
در زمانی که پا ناگهانی از روی پدال گاز برداشته می شود (در سرعت های بالا)استپرموتور باعث می شود که شتاب موتور به سرعت افت نکند و شتاب منفی آن حالت منظمی داشته باشد.

در صورت خرابی:

زمانی که می خواهیم استارت بزنیم تا پا روی گاز نباشد موتور روشن نمی شود.
در حالت دور آرام موتور خود به خود گاز می خورد.
در دنده 1و2در حالت کم گاز ماشین ریپ می زند.

در صورت خرابی باید تعویض شود.

نکته: استپرموتور هر 2000Km باید سرویس شود و در صورت سرویس و یا باز کردن آن باید تجدید حافظه شود وگرنه ماشین در دور آرام خود به خود گاز می خورد.

6. سنسور موقعیت دریچه گاز:

در اصل یک پتانسیو متر می باشد که توسط محور پدال گاز مقاومت آن کم و زیاد می شود در تمام ماشینهای انژکتوری بر روی دریچه گاز نصب می شود و کار آن تعیین موقعیت دریچه گاز می باشد یا به طور ساده تر میزان باز بودن دریچه گاز را به ECU اطلاع می دهد.

در صورت خرابی:

ماشین در دور آرام خود به خود گاز می خورد .
در زمان شتاب گیری ماشین گاز نمی خورد یا با ریپ شدید گاز می خورد.

این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

7. سنسور دور موتور:

یک قطعه دو پایه مشکی رنگ است که در تمام محصولات ایران خودرو و نیز تمامی ماشینهای انژکتوری وجود دارد و همیشه بر روی فلاویل و پوسته گیربکس بسته می شود.

ساختمان آن از یک سیم پیچ و یک آهنربای دائمی تشکیل شده و وظیفه آن تشخیص نقطه مرگ بالا یا TDC پیستون 1و4 می باشد بدین ترتیب که یک فلاویل کاذب پشت فلاویل اصلی قرار دارد ولی در یک نقطه حدود سه دندانه ندارد زمانی که همین نقطه مقابل سنسور دور موتور قرار می گیرد ولتاژ خروجی سنسور دور موتور تغییر پیدا می کند در این حالت ecu می فهمد که پیستون 1و4 در نقطه مرگ بالا قرار دارد پس دستور پاشش و جرقه صادر می شود .

در صورت معیوب بودن این قطعه موتور به هیچ وجه روشن نمی شود قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود.

8. سنسور سرعت:

این سنسور در پیکان و پژو RD روی خروجی گیربکس و در خانواده پژو روی دیفرانسیل نصب می شود. ساختمان آن از یک سیم پیچ و یک آهنربای دائمی و یک مغزی مغناطیسی که مغزی در زمان حرکت خودرو توسط دنده کائوچویی در داخل قسمت آهنربایی به حرکت در می آید و یک جریان پالسی به پشت آمپر و ECU می فرستد،تشکیل شده است.

در پژو 206 این پالس به BSI و پشت آمپر فرستاده می شود و آمپر پالسها را دریافت کرده و متناسب با دور موتور ،مقدار کیلومتر را نشان می دهد.

در صورت معیوب شدن این قطعه کیلومتر از کار می افتد و زمانی که می خواهیم توقف کنیم ماشین خاموش می شود و در سربالایی ماشین کم می آورد.

این قطعه در پیکان و پژو RD قابل تعمیر می باشد ولی در خانواده پژو قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود.

9. سنسور موقعیت میل سوپاپ:

این قطعه برای تعیین موقعیت تک تک پیستونها بر روی میل سوپاپ نصب می شود به طوری که ECU موقعیت پیستونی را که در حالت تراکم قرار دارد تشخیص می دهد و در داخل آن سوخت می پاشد.

این قطعه فقط بر روی پارس ،ELX ، RDX وجود دارد.

در صورت خرابی ماشین یا روشن نمی شود و یا خیلی بد کار می کند.

این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

10. رله دوبل:

یک قطعه مشکی رنگ و 15پایه می باشد شکل ظاهری آن به صورت مکعب مستطیل و داخل آن دو عدد رله به صورت موازی وجود دارد وظیفه آن برق رسانی به ECU ،پمپ بنزین،سنسور اکسیژن،گرم کن دریچه گاز و خیلی از اجزای دیگر می باشد بر روی این قطعه همیشه یک جریان 12 ولتی وجود دارد که برق حافظه ECU نیز از این رله تامین می شود.زمانی که سویچ را باز می کنیم 3الی 5 ثانیه پمپ بنزین را به کار می اندازد.

در صورت معیوب شدن ماشین روشن نمی شود،چون برق قسمت سوخت رسانی و قسمت جرقه قطع می شود و اگر یکی از رله های آن قطع شود یکی از سیستم های بالا از کار می افتد.

یکی دیگر از نشانه های خرابی آن این است که زمانی که سوئیچ را روشن می کنیم چراغ عیب یابی روشن نمی شود.

11. واحد (Unit) فن:

قطعه ای است مکعب مستطیل شکل که اطلاعات را از حسگر قهوه ای گرفته و فن ها را در دماهای تعریف شده به کار می اندازد .در صورت معیوب شدن یا فن ها از کار می افتند و یا یکسره کار می کنند این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

12. رله فن:

این قطعه روی سینی جلو و بالای سر موتور فن ها نصب شده و سه عدد می باشند و وظیفه آنها تامین برق موتور فن ها می باشد در صورت خرابی این قطعات یکی از فن ها و یا هر دوی آنها از کار می افتند این قطعه قابل تعمیر نبوده و باید تعویض شود.

13. انژکتور یا سوخت پاش:

ساختمان آن از یک سیم پیچ و یک نر و مادگی مخروطی شکل و یک فنر که پشت مخروطی نر قرار گرفته است ، تشکیل شده است. در حالت عادی فنر به مخروطی نر فشار آورده و دریچه را می بندد و در زمانی که قرار است سوخت پاشیده شود برای یک لحظه یک ولتاژ در سیم پیچ جریان می یابد بر اثر خاصیت جریان مغناطیسی  همان لحظه نری مخروطی به عقب کشیده می شود و با توجه به این که همیشه یک فشار  3الی5 باری از بنزین در ریل سوخت برقرار می باشد در همان لحظه که نری به عقب می آید سوخت پاش سوخت را می پاشد این جریان برق از ECU تامین می شود و زمانی که سوخت پاشیده شد جریان برق از روی سوخت پاش قطع شده و به طبع آن خاصیت مغناطیسی هم قطع می گردد و فنر مخروطی نر را توسط فنر به جلو می راند و مجرای سوخت را می بندد .

این قطعه خیلی حساس می باشد و در سرویس و نگهداری آن باید دقت کرد که با کوچکترین ذرات آشغال در سوخت ، مجرای آن مسدود می شود و نیز وجود آب در سوخت مانند یک نر و مادگی را می برد و آنها را لاغر می کند و همین امر باعث بالا رفتن مصرف سوخت می شود در صورتی که این قطعه (سوخت پاش) معیوب شود یکی از سیلندرها از کار می افتد. برای راه اندازی این قطعه یکسری کارها می توان روی آن انجام داد مانند گرفتن باد از خروجی به ورودی دادن شوک ولتاژ بالا و …..

14. پمپ بنزین:

پمپ بنزین دارای دونوع می باشد یکی IN TANK که داخل باک قرار دارد و دیگری IN LAIN که خارج قرار دارد و محل آن زیر صندلی عقب طرف شاگرد می باشد.

کار پمپ بنزین: پمپاژ بنزین از باک به ریل سوخت و تولید فشاری معادل 3 الی 5 بار می باشد مقاومت این قطعه در حدود 5/1 تا 2 اهم است و در مواردی که این مقاومت مقداری زیادتر می شود یعنی در حدود 5 اهم یا بالاتر پمپ بنزین در وسط روز که هوا گرمتر است از کار می افتد و موتور خاموش می گردد.

دو عامل که باعث می شود پمپ بنزین معیوب شود یکی وجود آب در بنزین و دیگری وجود آشغال و ذرات معلق در سوخت می باشد که همین ذرات معلق ورودی پمپ را مسدود و فشار وارده به پمپ را دو چندان می کند و باعث صدای اضافی در پمپ می شود و طول عمر پمپ را پایین می آورد.

برای همین باید هر 20000 کیلومتر یکبار پمپ بنزین های IN LAIN سرویس شود و هر 15000  کیلومتر باید صافی پمپ بنزین تعویض شود .

نکته1: از تمیز کردن صافی بنزین جداً خودداری کنید.

نکته2: بعد از سرویس پمپ بنزین باید چند قطره روغن موتور در ورودی پمپ ریخته شود.

نکته3: زمانی که پمپ های IN LAIN در گرما از کار می افتند اگر حدود 20 دقیقه در حالت خاموشی صبر کنیم که پمپ سرد شود اگر دوباره استارت بزنیم ماشین روشن می شود.

نکته :اگر مقاومت یک پمپ بی نهایت شود سوخته است و باید تعویض شود.

15. ریل سوخت:

این قطعه از دو لوله ی هم محور که یکی داخل دیگری قرار دارد ،تشکیل شده است و هر یک ازاین  لوله ها به وسیله یک تبدیل به شیلنگهای سوخت وصل شده اند در خانواده پیکان لوله داخلی ورودی سوخت و لوله خارجی برگشت می باشد و در 405،پارس و سمند ریل سوخت یک کانال است که از یک طرف ورودی و از طرف دیگر برگشت می باشد. در ROA و پژو 206 ریل سوخت دیگر برگشت ندارد و فقط یک ورودی دارد و برگشت آن در داخل باک می باشد روی ریل سوخت چهار عدد سوراخ وجود دارد که محل قرار گیری انژکتورها می باشد و انژکتورها نیز به وسیله 8 عددO رینگی در ریل سوخت و منی فولد هوا آب بندی شده اند در انتهای ریل سوخت رگلاتور فشار سوخت وجود دارد.

16. رگلاتور سوخت:

این قطعه از یک قابلمه ،یک دیافراگم،یک لوله مکنده و یک واسطه سوخت تشکیل شده است که در خانواده پیکان در انتهای ریل سوخت در 405 و پارس و سمند در سمت برگشت سوخت و در 206 و ROA در داخل باک قرار دارد وظیفه آن ثابت نگه داشتن فشار سوخت در یک رنج(حدود 3 بار) می باشد این قطعه خیلی دیر خراب شده خرابی آن هم از پارگی دیافراگم می باشد که اگر خراب شود ماشین در دورهای بالا کم می آورد و اگر دیافراگم آن پاره شود ماشین اصلاً روشن نمی شود.

این قطعه قابل تعمیر نبوده و در صورت خرابی باید تعویض شود.

17. منبع منی فولد هوا:

این منبع همیشه بر روی ورودی سوپاپهای هوا در ماشینهای انژکتوری نصب می شود وظیفه آن ذخیره سازی و حالت گردابی دادن به هوا می باشد و قطعاتی مانند مپ سنسور، مت سنسور،استپرموتور،پتانسیو متر ،دریچه گاز و … بر روی آن نصب می شود .در داخل این منبع در اثر گرد و غبار عبوری از صافی هوا و بخارات روغن که از موتور متصاعد می شود لجنی گریس مانند تشکیل می شود که همین باعث اختلال در کارکرد موتور می شود ،برای رفع این عیب باید هر 50000 کیلومتر یک بار با آب فشار قوی و گرم منبع منی فولد هوا شستسو داده شود.

18. منبع کاتالیزور:

این منبع در ماشینهای انژکتوری یک انباره اضافه شده به اگزوز می باشد که بعد از منی فولد دود بسته می شود وظیفه آن تجزیه و تبدیل هیدروکربن های سوخته نشده در دود می باشد این انباره پس از مدتی حالت لجنی در آن پدیدار می شود و یک بوی بد و گوگردی از آن به داخل متصاعد می شود که بوی تخم مرغ گندیده می دهد اگر 3 الی 4 بار بنزین سوپر ریخته شود این بوی بد رفع می شود.

درگاهی مواقع این لجن حسابی منبع را گرفته و باعث کاهش شدید قدرت موتور می شود که باید منبع عوض شود در مواقعی هم منبع را باید به کلی برداریم.

19. دریچه گاز:

این قطعه به صورت یک استوانه می باشد که در ابتدای منی فولد هوا بسته و کنترل کننده میزان ورودی هوا می باشد و قطعاتی مانند استپر موتور و سنسور دریچه گاز بر روی آن نصب می شود و نقش کلیدی در کارکرد موتور دارد این قطعه در اثر لجن گرفتگی کارش دچار اختلال می شود برای همین باید هر20000 کیلومتر یک بار سرویس شود.

نکته: گاهی مواقع افراد غیر متخصص دریچه گاز را سرویس می کنند که تنظیمات دریچه گاز بخصوص استپرموتور به هم می ریزد و موتور خود به خود گاز می خورد.

20 .جعبه فیوز:

در محصولات ایران خودرو دو نوع جعبه فیوز وجود دارد یکی جعبه فیوز اصلی و دیگری کالسکه ای ،در پیکان فقط جعبه فیوز اصلی وجود دارد که داخل محفظه موتور قرار دارد در طرف شاگرد است.

در پژو و RD جعبه فیوز اصلی زیر قاب فرمان و جعبه فیوز کالسکه ای داخل محفظه موتور طرف راننده قرار دارد در سمند هم همینطور است فقط گاهی جعبه فیوز اصلی هم در داخل محفظه موتور قرار می گیرد.

در پژو 206 هم دو نوع جعبه فیوز وجود دارد یکی BM34 ودیگری BSI که اولی در محفظه موتور و دیگری در زیر قاب فرمان است.

آموزش گام به گام مکانیک خودرو (انواع کاربراتور خودرور)

موتور اتومبيل ( قسمت نوزدهم )

 انواع کاربراتور خودرو

کاربراتور چیست؟

کاربراتور مهمترین قطعه در سیستم های سوخت رسانی کاربراتوری است . وظیفه ی اصلی کاربراتور تهیه مخلوط مناسبی از هوا و سوخت برای شرایط مختلف کار موتور می باشد . یک کاربراتور بایستی خواسته های زیر را برآورده سازد :
۱ . تهیه مخلوط صحیح هوا و سوخت برای شرایط مختلف کار موتور در زمانی بسیارکوتاه
۲ . مصرف کم سوخت در وضعیت کار عادی موتور
۳ . امکان تامین حداکثر قدرت در حالت بار کامل
۴ . روشن شدن موتور در هر درجه حرارت و کارکرد منظم آن در حالت دور آرام
۵ . پایداری تنظیم های انجام یافته بر روی کاربراتور برای یک مدت طولانی و امکان تنظیم ها با توجه به شرایط کاری موتور
۶ . سادگی ، قابلیت اطمینان و دوام
۷ . سهولت تعمیر و نگهداری

کاربراتور چگونه کار می کند ؟

عامل اصلی کار کاربراتور ایجاد مکش ( خلاء ) در روی مجرای خروج سوخت ( ژیگلور ) می باشد .این کار توسط قسمتی از بدنه کاربراتور به نام ونتوری یا گلوگاه انجام می گیرد . ونتوری در حقیقت مقطع کاهش بدنه کاربراتور می باشد . با باز شدن صفحه گاز هوا توسط سیلندر موتور مکیده شده و به داخل کاربراتور جریان می یابد . در هنگام عبور از ونتوری به علت کاهش مقطع عبور ، سرعت هوا افزایش یافته و فشار محفظه ونتوری کاهش می یابد و مکشی ایجاد می نماید که به مراتب از سایر مقاطع کاربراتور بیشتر است . بنابراین چنانچه مجرای سوخت به این قسمت متصل شود ، سوخت مکیده شده و پس از مخلوط شدن با هوا به داخل سیلندر وارد می شود .

انواع کاربراتور :

 کاربراتور ها از نظر جریان هوا به سه دسته تقسیم می شوند :
1. کاربراتور با جریان هوا از بالا به پایین
2. کاربراتور با جریان هوا از پایین به بالا
3. کاربراتور با جریان هوای افقی

کاربراتور با جریان هوا از بالا به پایین

در این کاربراتور نیروی جاذبه به جریان مخلوط سوخت و هوا به داخل موتور کمک می کند و در نتیجه تغذیه موتور بهتر انجام میشود . علاوه بر آن دسترسی به کاربراتور از نظر فضای تعمیراتی نیز بهتر می باشد . به همین دلیل این نوع کاربراتور برروی اکثر خودروها به کار می رود که می توانند شامل کاربراتورهای یک مرحله ای یا دو مرحله ای باشند . کاربراتور خودروهای نیسان ، پراید ، پژو از این نوع می باشند .

کاربراتور با جریان هوا از پایین به بالا :

این نوع کاربراتور بیشتر در گذشته به کار گرفته می شده است و علت آن جلوگیری از ورود سوخت به صورت مایع به موتور بود . در حال حاضر با توجه به اینکه این کاربراتور از نظر فضای تعمیراتی از قابلیت دسترسی خوبی برخوردار نیست و علاوه برآن روشن شدن موتور در هوای سرد نیز به خوبی انجام نمی شود ، کاربردی ندارد . کاربراتور خودروهای قدیمی دهه ی ۶۰ ۱۹ معمولا از این نوع می باشد .

کاربراتور با جریان هوای افقی :

مزیت اصلی این نوع کاربراتور ارتفاع کمی است که درزیر درپوش موتوراشغال می کند . این نوع کاربراتور می تواند دارای ونتوری ثابت یا متغیر باشد . کاربراتور خودرو پیکان از نوع کاربراتور با جریان هوای افقی و با ونتوری متغیر می باشد .

کاربراتورها عموما از قسمت های زیر تشکیل شده اند :

محفظه ی گاز – محفظه ی ساسات – بدنه – محفظه راه انداز – پمپ شتابدهنده که ونتوری در کاربراتورهای یک مرحله ای یا ونتوری ها در انواع دو مرحله ای در بدنه اصلی جای می گیرند . صفحه گاز در محفظه ی گاز و صفحه ی ساسات در محفظه ی ساسات قرار دارند . محفظه ی راه انداز و پمپ شتابدهنده نیز در کاربراتورهای پیشرفته برای جبران بعضی کاستی های کاربراتور های اولیه طراحی و استفاده می شوند .
تا دهه ۱۹۶۰ کاربراتور در بسیاری از سیستم های سوخت رسانی استاندارد مورد استفاده قرار می گرفت . در دهه ۱۹۷۰ در طی تحقیقات و نوآوری هایی سیستم EFI که در آن سوخت توسط انژکتورها با کنترل الکترونیکی به مجرای مکش تزریق می گردید به جای کاربراتور در نظر گرفته شد .
باید بدانیم که وجود چه معایبی از سیستم های کاربراتوری موجب شده تا با کنار گذاشتن آن سیستم انژکتوری را جایگزین آن نماییم . دو جزء اساسی سیستم های کاربراتوری کاربراتور و دلکو می باشند .

کاربراتور ها دو وظیفه اصلی به عهده دارند :

1. مخلوط کردن سوخت و هوا به نسبت ترکیبی مشخص که در هر کاربراتور به عنوان یک پارامتر اساسی تعیین می شود .
2. توزیع سوخت پودر شده بین سیلندرها

معایب عمده و ذاتی کاربراتور :
عدم تناسب میزان مخلوط شدن هوا و سوخت : این میزان ثابت نبوده و به دلیل چگالی نامتناسب این دو ماده که یکی گازی و دیگری مایع است تنها در یک زاویه خاص از دریچه کاربراتور این نسبت رعایت شده و در بقیه موارد این تناسب به هم می خورد .
کاربراتور شدیدا وابسته به شرایط محیط است : وابستگی شدید کاربراتور به شرایط محیط به خصوص دما و فشار باعث می شود که به جرات بتوان گفت هیچ خودرو کاربراتوری در حالت تنظیم کامل کار نمی کند .زمانی که یک خودرو کاربراتوری را تنظیم می کنید نا خودآگاه این تنظیم را بگونه ای انجام خواهید داد که فقط و فقط خودرو در همان ساعت و همان مکان تنظیم باشد و به محض تغییر محل یا تغییر ساعت ، خودرو از تنظیم خارج می شود . احتمالا شما در هنگام رانندگی از شهری مانند تهران به شهری دیگر مانند رشت این تغییر رفتار محسوس کاربراتور و بد روشن شدن و تنظیم نبودن خودرو را یا به طور کلی بد روشن شدن خودروهای کاربراتوری در هنگام زمستان و یا صبح زود تجربه کرده اید .
عدم توزیع یکسان سوخت به سیلندرها : از آنجایی که کاربراتور وظیفه انتقال یک سیال را به سیلندرها به عهده دارد و این انتقال بدون هیچ دخالتی انجام می شود طبیعی است که به سیلندرهایی که به کاربراتور نزدیکترند سوخت بیشتری منتقل شده و بازده آنها بیش از سیلندرهای دورتر به کاربراتور می باشد . این موضوع باعث ایجاد یک نوع عدم بالانسینگ موتور می شود که در صورت استفاده از کاربراتور اجتناب ناپذیر است .
خفه کردن کاربراتور : این مشکل در کلیه کاربراتورهایی که واحد پمپ شتابدهنده دارند دیده می شود که در زمان خاموشی موتور با چند بار فشردن پدال مقداری سوخت وارد سیلندر می شود و کاربراتور فلوت می کند . در حالی که این موضوع در خودروهای انژکتوری اصلا مصداق ندارد .
پدیده قفل گازی : این پدیده پس از خاموش کردن موتور رخ می دهد . وقتی که موتور و متعاقب آن پمپ بنزین خاموش می شود بنزینی که در لوله ها و کاربراتور موجود است بر اثر از دست دادن حرکت خود و نیز همنشینی با گرمای موتور بخار شده و باعث دیر روشن شدن خودروهای کاربراتوری پس از چند لحظه خاموش شدن می شوند .این پدیده در خودروهای انژکتوری نیز اتفاق می افتد اما بلافاصله پس از باز کردن سوئیچ با کارکرد پمپ بنزین قبل از روشن شدن موتور این موضوع منتفی می شود .
وابسته بودن به نوع بنزین : اصولا یکی از پارامترهای کیفی بنزین عدد اکتان است . این عدد بدون واحد در واقع معیاری است که به نوعی می تواند به ما نشان دهد که تا چه حد می توانیم بنزین را تحت فشار قرار دهیم بدون آنکه بنزین دچار خودسوزی و انفجار شود .هر چه عدد مزبور به عدد ۱۰۰ نزدیکتر باشد کیفیت بنزین مصرفی به اصطلاح بهتر خواهد بود .طبیعتا در لحظه تنظیم موتور این کار با استفاده از بنزین مشخصی صورت می گیرد . حال اگر نوع بنزین و در نتیجه عدد اکتان آن تغییر کند نیازمند تنظیم جدیدی خواهیم بود .اکثر کسانی که از بنزین معمولی در خودرو کاربراتوری خود استفاده می کنند پس از استفاده از بنزین سوپر شاهد این تفاوت کارکرد موتور می شوند
تنظیمات زیاد و پیچیدگی زیاد مکانیکی : موجب می شود که تعمیر کاران اغلب به دلیل عدم آگاهی از تنظیمات دقیق و یا عدم استفاده از ابزار مخصوص های لازم نسبت به تنظیم همه جانبه آن غفلت ورزیده و این خود مزید بر علت می شود علاوه بر این باعث خرابی های زودرس نیز خواهد بود .

عامل اصلی کار کاربراتور ایجاد خلأ در روی مجرای خروج سوخت (ژیگلور) است. ایجاد خلاء براساس دو قانون مهم در مکانیک سیالات بنام‌های معادله پیو ستگی و معادله برنولی بوجود می‌آید. این کار توسط قسمتی از کاربراتور به نام ونتوری یا گلوگاه انجام می‌گیرد. با بازشدن صفحه گاز هوا توسط سیلندر موتور مکیده شده و به داخل کاربراتور جریان …

کاربراتور نام وسیله‌ای در اتومبیل است که وظیفه دارد سوخت مورد نیاز موتور در سیستم‌های کاربراتوری را در کلیه شرایط به نحوی آماده کند که موتور با بهترین شرایط ممکن کار کند. این وسیله در سال ۱۸۸۵ میلادی توسط کارل بنز اختراع گردید.

کاربراتور مهم ترین قطعه در سیستم سوخت رسانی به شمار می رود. وظیفه اصلی کاربراتور، تهیه مخلوط هوا و سوخت با نسبت مشخص در شرایط مختلف و ایجاد مکش روی مجرای خروج سوخت است. این کار توسط ونتوری که روی بدنه کاربراتور قرار دارد، انجام می شود. پس از این که صفحه گاز باز شد، مکش هوا توسط سیلندر، انجام و به کاربراتور منتقل می شود. به علت کاهش مقطع عبور، سرعت هوا در هنگام عبور از ونتوری، افزایش و در مقابل فشار محفظه کاهش می یابد.

مکش ایجاد شده به طور قابل ملاحظه بیش تر از سایر مقاطع است. ازاین رو، اگر مجرای سوخت، به این قسمت متصل شود، سوخت، مکیده می شود و پس از مخلوط شدن با هوا به داخل سیلندر انتقال می یابد. محفظه گاز، ساسات، بدنه، قسمت راه انداز، پمپ شتاب دهنده، و ونتوری از جمله اجزای تشکیل دهنده یک کاربراتور است. ونتوری در بدنه اصلی قرار دارد. صفحه گاز در محفظه گاز و صفحه ساسات در محفظه ساسات است. قسمت راه انداز و پمپ شتاب دهنده نیز در کاربراتورهای پیشرفته، به منظور جبران برخی کاستی های کاربراتورهای اولیه، طراحی شده اند. کاربراتورها انواع مختلفی دارند که در ادامه به شرح مختصری از آن ها پرداخته شده است.

کاربراتور می بایستی خواسته های زیر را برآورده سازد:

۱) تهیه مخلوط صحیح هوا و سوخت برای شرایط مختلف کار موتور در زمانی بسیار کوتاه

۲) مصرف کم سوخت در وضعیت کار عادی موتور

۳) امکان تأمین حداکثر قدرت در حالت بار کامل

۴) روشن شدن موتور در هر دما و کارکرد منظم آن در حالت دور آرام

۵) پایداری تنظیم های انجام یافته برای مدتی طولانی و امکان تنظیم با توجه به شرایط کاری موتور

۶) سادگی، قابلیت اطمینان و دوام

۷) سهولت تعمیر و نگهداری

طرز کار کاربراتور

عامل اصلی کار کاربراتور ایجاد خلأ در روی مجرای خروج سوخت (ژیگلور) است. ایجاد خلاء براساس دو قانون مهم در مکانیک سیالات بنام‌های معادله پیو ستگی و معادله برنولی بوجود می‌آید. این کار توسط قسمتی از کاربراتور به نام ونتوری یا گلوگاه انجام می‌گیرد. با بازشدن صفحه گاز هوا توسط سیلندر موتور مکیده شده و به داخل کاربراتور جریان می‌یابد. در هنگام عبور از ونتوری به علت کاهش مقطع عبور سرعت هوا افزایش یافته و فشار محفظه ونتوری کاهش میابد، و مکشی ایجاد می‌کند که به مراتب از سایر مقاطع کاربراتور بیشتر است. بنابراین چنانچه مجرای سوخت به این قسمت متصل شود، سوخت مکیده شده و پس از مخلوط شدن با هوا به داخل سیلندر وارد می‌شود. سوخت به حالت اتمیزه با نسبت استکیومتری با هوا ترکیب می‌شود.

با کاهش سطح مقطع عبور ماده در گلوگاه سرعت افزایش یافته و فشار کاهش میابد.

 

انواع کاربراتور

کاربراتورها را می‌توان از جهات مختلف دسته بندی کرد:

براساس جهت حرکت سوخت

– کاربراتور صعودی
– کاربراتور نزولی
– کاربراتور افقی

۱- کاربراتور صعودی:

در این کاربراتور هوای ورودی از پایین کاربراتور وارد شده و در حین بالا رفتن با سوخت پاشیده شده از ژیگلور مخلوط می‌شود از این نوع کاربراتور بدلیل کاهش راندمان حجمی موتور در اتومبیل‌های سواری استفاده نمی‌شود وتنها در ماشینهای کشاورزی وموتورهای دریایی مورد مصرف دارند.

این نوع کاربراتور، بیش تر در گذشته به کار می رفته است؛ زیرا در این نوع از ورود سوخت به صورت مایع به موتور جلوگیری می شود. در حال حاضر، با توجه به این که در این نوع دسترسی به کاربراتور از نقطه نظر انجام خدمات سرویس و تعمیرات، راحت نیست و نیز روشن شدن موتور در هوای سرد با مشکلات عدیده ای همراه است، کاربری زیادی ندارد. کاربراتور خودروهای قدیمی دهه ۱۹۶۰ معمولاً از این نوع بوده اند.

۲- کاربراتور نزولی:

در این نوع کاربراتور هوای ورودی از بالای کاربراتور وارد شده و با سوخت تحت تاثیر نیروی جاذبه مخلوط شده و حرکت می‌کند این نوع کاربراتور راندمان حجمی بالایی دارد.

در این نوع ، نیروی جاذبه به جریان یافتن مخلوط سوخت و هوا به داخل موتور، کمک می کند و در نتیجه تغذیه موتور بهتر انجام می شود. به علاوه، دسترسی به کاربراتور از نقطه نظر انجام خدمات سرویس و تعمیرات نیز بهتر است. به همین دلیل، بسیاری از خودروهای قدیمی از این نوع استفاده می کردند. این نوع کاربراتورها می توانند یک مرحله ای یا دو مرحله ای باشند. کاربراتور مدل های قدیمی خودروهای نیسان، پراید، و پژو از این نوع بوده است.

۳- کاربراتور افقی:

در این نوع کاربراتور سوخت و هوا به صورت افقی حرکت کرده و راندمان حجمی کمتری از کاربراتور نوع نزولی دارد.

مزیت اصلی این نوع، فضای کمی است که در زیر درپوش موتور اشغال می کند. ونتوری این نوع، ثابت یا متغیر است. کاربراتور خودرو پیکان از نوع کاربراتور با جریان هوا به صورت افقی می باشد و ونتوری آن متغیر است.

بر اساس ونتوری

کاربراتور ونتوری ثابت:

در این نوع کاربراتور جریان هوای عبوری از ونتوری خلا نسبی یا مکشی ایجاد می‌کند که سبب تخلیه سوخت از نازل می‌شود تنوع این کاربراتور زیاد است و همگی بر اساس روش مشترکی کار می‌کنند.

کاربراتور ونتوری متغیر:

در این نوع کاربراتور با تغییر شرایط وارد بر موتور سطح موثر ونتوری نیز تغییر می‌کند.

براساس تعداد دهانه
– یک دهانه
– دو دهانه
– چهار دهانه

بیشتر موتورهای کوچک کاربراتور یک دهانه دارند اما استفاده از کاربراتور دو و چهار دهانه‌ای سبب افزایش راندمان حجمی موتور می‌شود که این افزایش راندمان حجمی در دورهای بالا از اهمیت زیادی برخوردار است اگر این سوال پیش اید که می‌توان از یک کاربراتور تک دهانه با قطر زیاد استفاده کرد باید گفت که در این صورت مکش ونتوری به اندازه‌ای ضعیف خواهد شد که نمی‌توان نسبت سوخت هوا را بوسیله ان تنظیم کرد.

۱- کاربراتور یک دهانه:

این کاربراتورها دارای یک ونتوری یک پیاله بنزین و یک سوخت پاش است.

۲- کاربراتور دو دهانه:

این کاربراتور دارای دو ونتوری یک پیاله بنزین مشترک و دو سوخت پاش است این نوع از کاربراتور اساساً دو کاربراتور تک دهانه‌ای است که در یک مجموعه جمع شده‌اند از دهانه دوم به دو روش می‌توان استفاده کرد در روش اول از هر دهانه کاربراتور برای ارسال سوخت – هوا به نیمی از سیلندرها استفاده می‌شود در روش دوم دهانه اول به همه سیلندرها سوخت هوا می رساند تا اینکه دریچه گاز مثلاً بیشتر از ۴۵ درجه باز شود از این زمان به بعد دریچه گاز دوم نیز به تدریج باز می‌شود در این طرح عملکرد موتور در دورهای متوسط به بالا بهتر می‌شود.

۳- کاربراتور چهار دهانه:

این کاربراتور دو کاربراتور دو دهانه‌ای است که در یک مجموعه جمع شده‌اند این کاربراتور به صورت مرحله‌ای عمل می‌کند در مرحله اول مانند یک کاربراتور دو دهانه عمل کرده و در مرحله دوم که با ازدیاد خلا موتور شروع می‌شود مانند یک کاربراتور چهار دهانه عمل می‌کند دو دهانه اول به همه سیلندرها سوخت می رسانند با بازشدن بیشتر دریچه گاز دو دهانه بعدی نیز وارد می‌شود این چهار دهانه سوخت هوای اضافی مورد نیاز برای شتاب گرفتن را فراهم می‌کنند.

عیب یابی کاربراتور خودرو

موتور ، روشن نمی شود .
۱. قبلا عیب سیستم برق و جرقه را برطرف نمایید .
۲. خالی نبودن باک را آزمایش کنید .
۳. بسته بودن ساسات و فلوت نمودن موتور را کنترل کنید .
۴. نفوذ آب را در مدار آزمایش کنید .
۵. مجرای تعادل هوای باک را بازدید نمایید .
۶. لوله بنزین را از کاربراتور کشیده ، با استارتر زدن کار پمپ را آزمایش کنید . اگر بنزین از این لوله خارج نشود ، یا پمپ بنزین خراب شده ، یا لوله های ورودی به آن هوا می گیرند و یا اینکه گرفتگی در باک و لوله ها به وجود آمده است .
۷. ممکن است به علت بالا رفتن درجه حرارت ، قفل گازی در مدار به وجود آمده ، راه عبور سوخت را مسدود نموده باشد ، لذا مدار را بررسی کنید .
۸. نشتی لوله خروجی پمپ بنزین را بررسی کنید .

۱-۱-۸- کنترل خالی بودن باک :
اگر سوخت سنج ، کار نمی کند ، با لوله لاستیکی نرمی که از ورودی باک در آن وارد می شود ، می توان از وجود سوخت اطلاع حاصل نمود .
معمولا لوله خروجی بنزین به اندازه ۲۰mm از کف باک بالاتر است تا رسوبات کف باک، داخل مدار نشود . بنابراین ، سوخت کم ، با نداشتن سوخت یکسان است . در صورتی که سوخت در اختیار نباشد ، می توان اتومبیل را طوری کج نمود تا سوخت آن در یک جا جمع شده ، به دهانه لوله خروجی باک برسد . در این حالت ، مدار سوخت رسانی را آزمایش می نمایند .

۲-۱-۸– آزمایش سوخت ورودی به کاربراتور :
پس از حصول اطمینان از موجودی سوخت باک ، باید سوخت ورودی به پیاله کاربراتور را آزمایش نمود :
– لوله بنزین کاربراتور را جدا نموده به موتور استارت بزنید ولی موتور را روشن نکنید .
– اگر بنزین از لوله ، خارج شود دلیل سالم بودن پمپ بنزین است . لذا فیلتر کاربراتور و سوپاپ سوزنی شناور را کنترل نمایید . در صورت خارج شدن بنزین از لوله پمپ بنزین ، مخلوط بودن آب با بنزین را بررسی کنید .
– اگر از لوله ، بنزین خارج نشود دلیل خرابی مدار – از باک تا کاربراتور – است .

 

۳-۱-۸- آزمایش ساسات و فلوت کردن سوخت
– ابتدا ساسات را از نظر درست کارکردن ، آزاد بودن دریچه و محور آن و بسته شدن کامل دریچه بازدید نمایید .
– اگر ساسات بسته نمی شود ، هواکش را باز کرده ، با دست هوای ورودی کاربراتور را کنترل کنید تا سوخت غنی شود . اگر موتور در این حال روشن شود دلیل کمبود سوخت و کار نکردن ساسات است .
– گاهی ممکن است در اثر آب بندی نبودن سوزن شناور ، در جایگاه خود ، حالت فلوت کردن رخ دهد . آن را آزمایش کنید .
– اگر ساسات باز نشود و یا شناور کاربراتور تنظیم نباشد ، سوخت زیادی به موتور ارسال گردیده ، موتور خفه می کند ( فلوت کردن ). اگر کاربراتور فلوت کند از دور درپوش پیاله ، سوخت نشت می کند و یا سوخت در دور محور دریچه گاز جمع می شود . گاهی واشر بین کاربراتور و مانیفولد مرطوب می شود .
– اگر موتوری فلوت نموده و خفه کرده باشد ، باید دریچه های ساسات و گاز را باز نگه داشت و در این حال به موتور استارت زد تا سوخت اضافی آن خارج گردیده ، با سوخت لازم روشن شود .
– گاهی در اثر گرم شدن بنزین در پیاله کاربراتور و انبساط آن فشار زیادی در پیاله به وجود می آید و سوخت اضافی از ژیگلور خارج شده ، موتور فلوت می کند . در کاربراتور های جدید ، منفذی برای جلوگیری از حالت انبساط بنزین در پیاله کاربراتور پیش بینی می کنند . گاهی به این مدار مجرای « ضد تراوش » یا « ضد جوش » می گویند . وظیفه مدار ضد جوش ، خارج کردن بخارات بنزین از پیاله در بعضی مدلها به وسیله یک سوپاپ بخار  سوخت پیاله دائما تخلیه گردیده ، به باک برگشت داده می شود و به جای آن ، سوخت خنک از پمپ بنزین به پیاله بنزین می ریزد .
بهرحال در صورت بروز انبساط بنزین در پیاله کاربراتور ، باید مانند فلوت کردن رفتار نمود .
نتیجه آزمایش روی کاربراتور چنین است :
– اولا باید سوخت به کاربراتور ارسال شود .
– ثانیا مدار ساسات بخوبی عمل کند .

۴-۱-۸– آزمایش وجود آب در مدار سوخت رسانی :
وجود آب در بنزین ، باعث مسدود شدن مدارات و ژیگلورها می شود . برای آزمایش ، کمی بنزین از مدار کشیده ، در ظرف تمیزی می ریزند . هر گاه در سوخت آب وجود داشته باشد ، در کف ظرف حبابهایی از آب ، ظاهر خواهد گردید .
روش دیگر پی بردن به وجود آب ، آن است که استکانی پمپ بنزین یا صافی آن را باز کرده ، سوخت آن را روی زمین بریزند . سوخت بسرعت تبخیر می شود ولی آب برای مدتی به صورت حباب روی زمین باقی می ماند .
– اگر مقدار کمی آب در استکان پمپ بنزین وجود داشته باشد ، با دستمال تمیزی آن را خشک نموده ، روی پمپ بنزین نصب کنید و به موتور استارت بزنید تا روشن شود .
– اگر مجددا در استکانی ، آب جمع شود لازم است مدار را تخلیه نموده ، تمیز کنند تا موتور روشن شود .

۵-۱-۸- قفل گازی در مدار سوخت رسانی :
گاهی در هوای گرم ، جریان سوخت ارسالی به موتور قطع می گردد و در حال حرکت ، پس از چند بار ریپ زدن ، موتور خاموش می شود . معمولا موتوری که داغ کند ، سوخت مدارات آن تبخیر گشته ، در اثر ازدیاد حجم گاز بنزین ، راه عبور سوخت مسدود می شود . در چنین حالتی ، وقتی دریچه گاز بسته شد موتور خاموش شده ، دیگر با گاز دادن روشن نمی شود .

۶-۱-۸- آزمایش گرفتگی لوله های بنزین :
برای آزمایش گرفتگی لوله بنزین ، آن را از ورودی پمپ بنزین درآورده ، پس از برداشتن در باک از انتهای لوله در آن می دمند . برای دمیدن در لوله ، از باد کمپرسور و یا تلمبه دستی استفاده می کنند و یا با دهان در آن می دمند اگر با این روش ، لوله بنزین باز شود نشانه وجود مواد شناور در باک است و هر چه سریعتر باید آن را تمییز کنند . و چنانچه لوله بسختی باز شود ، نشانه وجود رسوب با قطعات درشت تر است .

۷-۱-۸- موتور در حالت آرام کار نمی کند :
اگر سیستم جرقه زنی عیب نداشته باشد و موتور در دور آرام نامیزان کار کند و یا خاموش شود ، نشانه وجود عیب ، در سیستم سوخت رسانی می باشد . و به روش زیر عمل کنید :
۱. مدار دور آرام کاربراتور را کنترل و آن را مجددا تنظیم کنید .
۲. فلوت کردن کاربراتور را بررسی نمایید . فلوت کردن در اثر تنظیم نبودن شناور و یا فعالیت مدار استارتر می باشد . ( استارتر مدار راه اندازی یا ساسات می باشد ) .
۳. در مدار خلایی موتور ، هوا نشت می کند . برای آزمایش لوله خلایی متصل به مانیفولد ، لوله بوستر ترمز ، لوله برف پاک کن خلایی ، واشرها نیفولد ، واشر کاربراتور و … را بازدید نمایید .
۴. عیب مکانیکی موتور ، فیلرگیری سوپاپها ، کمپرس سیلندرها و … را بررسی و برطرف نمایید .

۲-۸- روش تنظیم دور آرام کاربراتور :
۱. موتور را روشن نمایید و با پیچ تنظیم دور ، دریچه گاز را آنقدر باز کنید تا موتور بخوبی کار کند .
۲. مدار ساسات را در حالت گرم بودن ، غیر فعال نمایید .
۳. پیچ تنظیم سوخت دور آرام را کاملا ببندید تا دور موتور کاهش یابد . اگر با کم کردن سوخت به وسیله پیچ تنظیم سوخت دور آرام ، دور موتور افزایش یابد ، نشانه غنی بودن سوخت می باشد و اگر دور موتور افت کند  نشانه ضعیف بودن سوخت است .
۴. حال اگر دور موتور زیادتر از حد عادی است ، با پیچ تنظیم دور دریچه گاز را کمی ببندید تا دور موتور به اندازه دور توصیه شده ، برسد .
۵. اگر نتوان با پیچ تنظیم سوخت دور آرام ، سوخت را تنظیم کرد ، باید کاربراتور را باز نموده ، مدار دور آرام و سایر مدارات را شستشو داد و ژیگلور دور آرام را از نظر گرفتگی ، تمیز نمود .
۶. برای آزمایش دقیق سوخت کاربراتور نیاز به دستگاه سوخت سنج می باشد . با این دستگاه پس از گرم شدن موتور ، لوله جمع کننده دود را در لوله اگزوز قرار داده ، دستگاه را روشن می کنند . پمپ مکنده دستگاه ، دودها را به قسمت آنالیزور ( تجزیه کننده) انتقال داده ، پس از سنجش درصدco سوخت ، عقربه دستگاه نسبت اختلاط سوخت را نشان می دهد .